Požarevac: Grad detinjstva, plazme i konjičkih igara

Nekome je poznat po nekadašnjem predsedniku Jugoslavije, drugima po njegovoj neverovatnoj okolini, a za mene on je grad detinjstva, plazme i konjičkih igara. Dobrodošli u grad Požarevac.

Na istoku Srbije, smešten između tri reke, nalazi se najveći grad Braničevskog okruga – Požarevac. Mesto koje je postalo poznato posle Požarevačkog mira koji je zaključen između Austrije i Turske 1718. godine, danas predstavlja grad sa nekoliko značajnih znamenitosti, manifestacija koje se baš ovde održavaju, a većini je poznat po jedinstvenim mestima, koje se nalaze u neposrednoj blizini grada. Pogledajte po čemu je ovaj grad zanimljiv, poseban i šta je to što bi u njemu trebalo da obiđete ukoliko ga posetite.

Prvi vikend u septembru posebno je važan za sve Požarevljane, zato što se još od 1964. godine, na hipodromu, održavaju tradicionlne Ljubičevske konjičke igre (LJKI). Svečanost otvaranja prve ovakve manifestacije nešto pre više od pet decenija, na trgu Radomira Vujovića, ispratilo je oko 15.000 ljudi, dok je na hipodromu za vreme takmičenja prisustvovalo nekoliko desetina hiljada građana i gostiju iz inostranstva. U tom periodu, cilj ove manifestacije bio je da se unapredi konjički sport, a danas pored programa na hipodromu, LJKI ispraćene su različitim muzičkim koncertima, folklornim i baletskim nastupima, radionicama i izložbama, u centru grada.

Ovaj događaj posećujem još od 2004. godine i vremenom je postajao sve lepši i interesantniji, a ove godine obeležene su 55. Ljubičevske konjičke igre. Požarevački hipodrom jedan je od najstarijih, ali i najlepših sportskih objekata u Srbiji, koji je izgrađen pre više od jednog veka, tačnije 1892. godine. Na njemu se nalazi travnasta staza, namenjena za galopske trke koja je duga 1.550 metara i staza sa šljakastom podlogom koja je predviđena za kasačke trke koja je duga 1.400 metara, kao i skakalište za preskakanje prepona. Nekadašanje montažne tribine, zamenjene su betonskim, koje danas mogu da prime i do 10.000 posetilaca.

Takmičenje na hipodromu traje dva dana, a program je raznolik i interesantan kako starijima, tako i onim najmlađima, jer postoji nekoliko disciplina.

U okviru Ljubičevskih konjičkih igara postoje šest galopskih trka, na 1.100 metara, pa do 2.400 metara u kojoj startuju najbolja grla. U kasačkim trkama, džokej vozi grlo koje je upregnuto u sulke (kolica na kojima sedi takmičar) i odvijaju se na 1.600 metara, pa do 2.200 metara.

Disciplina daljinsko jahanje uključena je u takmičenje od 2007. godine i međunarodnog je karaktera. Predstavlja usklađenost brzine i izdržljivosti grla i jahača, a takmičenje se odvija u prirodi iz nekoliko etapa. Ova disciplina ima veoma stroga pravila, jer je zdravlje konja najbitnije, a procena jahača najvažnija. Dužina staze koja treba da se pređe, uz razne prepreke na putu je 40 km.

Zatim, discpilina koja se zove preskakanje prepona, gde je cilj da se ne sruši određena prepreka. Postoji 10 prepona, 12-13 skokova, a brzina je 350m/min. U ovom delu takmičenja veoma je važno iskustvo takmičara, ali i strpljenje.

Jedna od glavnih i najlepših atrakcija LJKI jeste dispcilina pod nazivom voltižovanje dece, u kome su glavni učesnici deca do 8 godina starosti. U svetu, u ovoj vrsti sporta ne postoji disciplina u kojoj učestvuju tako mladi učesnici. Ova tačka predstavlja početne vežbe mališana, u održavanju ravnoteže i prvi put bila je izvedena 1972. godine, a sastoji se od stoja na konju, jahanja naopačke i okretanja ka konju, pa do jahanja sa rukama u vazduhu.

Mnogim posetiocima najinteresantniji je konjički višeboj, gde se hrabri vitezovi na konjima nadmeću u pet disciplina: gađanje topuzom, gađanje strelom, kurursko jahanje gađanje kopljem i seča sabljom. Nakon završetka ove discpiline, na osnovu bodova, sudijski žiri proglašava pobednika, kome se uručuje crveni viteški plašt i sablja.

Ono što je razvoju ove manifestacije najviše doprinelo jeste osnivanje „Ljubičeva“, najstarije ergele u Srbiji. Knez Miloš Obrenović odlučio je da svoje imanje pokloni državi, ali pod uslovom da se na tom mestu napravi ergela. Tako je 1853. godine nastala ergela koja je dobila ime po ženi kneza Miloša, knjeginji Ljubici.


„Stvori mi biće koje će biti lagano i brzo poput tebe, verno, plemenito i snažno i koje će na svojim leđima nositi čoveka.“ prema legendi, bile su to reči koje je Bog pri stvaranju sveta uputio vetru, nakon čega je stvorio konja


U Ljubičevu je podignut i konak, kao i nekoliko štala u kojima je knez držao svoje konje. Nakon uspona i padova, sa početkom 20. veka, ergela je brojala čak do 500 grla. Danas se u Ljubičevu nalazi ogroman uređeni prostor za konje, štale, kao i restoran, šetačka staza, dečiji avantura park, teretana na otvorenom.

Sa prvim ulaskom u ovaj grad, dočekaće vas miris najpoznatijeg keksa – plazme. Bambi je osnovan 1967. godine upravo u Požarevcu, kao fabrika dečijeg keksa.

Da li ste znali…

Originalna plazma je poreklom iz Italije, koju je izmislio Cezar Skoti 1902. godine, pod nazivom „plasmon“. Ideja ovakve prehrambene namirnice, imala je za cilj da proizvede keks čiji su sastojci isključivo organskog porekla. Upravo zbog toga on je bio namenjen deci, trudnicama, kao i svima onima koji su želeli da se zdravo hrane.

Tadašnji osnivač domaćeg Bambija, želeo je da se fabrika zove Bambini, po uzoru na originalni italijanski slogan “Biscotti per bambini ” što u prevodu znači Keks za decu. Međutim, vlast nije dozvolila da domaća fabrika nosi strani naziv i tako je na kraju fabrika dečijeg keksa nazvana Bambi, dok je za logo iskorišćen crtani lik bambi.

Od kulturno istorijskih znamenitosti, preporučujem vam da posetite Narodni muzej, koji je osnovan 1896. godine i posle beogradskog ovo je drugi najstariji muzej u Srbiji. Više od jednog veka čuva istorijski značajne predmete Braničevskog okruga. U glavnoj zgradi, u tri prostorije, nalazi se arheološka zbirka u kojoj je predstavljen razvoj civilizacije od praistorijskog perioda pa do kasne antike.

Sa fantastičnom Oliverom Milović – arheologom, putovala sam kroz vekove, posmatrajući nekadašnje tragove čoveka koje su bile karakteristične za ovaj okrug. U prvoj prostoriji, smeštena je praistorija, u kojoj se kriju priče od starevačke i vinčanske kulture, pa sve do neolita i halštata.

Upravo ovde, nalazi se replika Kličevačkog idola koji je predstavljao žensku figuru. Smatrali su je boginjom plodnosti iz bronzanog doba, koja je bila napravljena od crne gline. Originalni primerak nalazio se u Narodnom muzeju u Beogradu, ali je tokom bombardovanja za vreme Prvog svetskog rata uništen. Kličevački idol značajan je za Požarevac, zato što se baš on nalazi na grbu grada.

Druga prostorija posvećena je Viminacijumu, kao glavnom gradu provincije Gornje Mezije. Nalaze se različite skulpture, nakit, lekarski instrumenti, posuđe, dečije igračke, kao i pribor za pisanje. Rimljani su u školi pisali na vosku, a olovka im je obično bila od kosti životinje ili od metala, koja je na jednom kraju bila zašiljena, a na drugom proširena poput gumice za brisanje. Učili su pismo urezivanjem slova u vosak, a kada bi ga ispunili, dodavali bi novi sloj. Tek kada su naučili i savladali tehniku pisanja, koristili su pergament.

U trećoj prostoriji nalazi se izložbena sala sa originalnim grobnim freskama iz Viminacijuma. Freske su rađene od prirodnih boja – cinabarita, u savijenom položaju umetnika, unutar grobnica. Takođe, ovde možete videti nakit od metala, a najpoznatije su minđuše takozvane slepoočničarke, koje su pravljene od srebrnog lima. Zbog izuzetne težine, obično su bile prišivene za skupocenu traku ili maramu i na taj način visile poput minđuša.

Glavna zgrada muzeja nalazi se u ulici Voje Dulića, a radno vreme je svakog radnog dana o 08:000 do 20:00h, dok je vikendom muzej otvoren do 15:00h.
U sastavu Narodnog muzeja nalazi se i Etno park Tulba, Spomen kompleks Požarevčkog mira, kuća Dobrnjčevih, muzej kulturne istorije, legat Miodraga Markovića i galerija Savremene umetnosti.

Na samo nekoliko koraka pored Narodnog muzeja, nalazi se rodna kuća Milene Pavlović Barili, koja danas predstavlja galeriju. Otvorena je po želji majke Danice 1962. godine sa željom da se sačuva uspomena na njenu ćerku, svetsku poznatu umetnicu.

U galeriji se čuvaju oko 900 Mileninih radova, od kojih su 136 ulja, 51 pastel, 286 tempera i akvarel, 6 grafika i 415 crteža. Ukoliko posetite Požarevac, nemojte da propustite da obiđete Milenin nekadašnji dom, jer se u njemu pored stalne postavke Mileninih slika u periodu 1926. do 1945. godine, možete pogledati i njene lične predmete, slikarski pribor, prve cipelice, porodičnu zbirku predmeta, beležnice u kojima su sačuvani stihovi na srpskom, italijanskom, španskom i francuskom jeziku.

Milenu su mnogi nazivali divnom damom srpskog slikarstva, a kritičari su pisali da je njena lepota toliko bila zanosna, čak i lepša od devojaka sa njenih platna. Od svog oca kompozitora, muzičkog kritičara i pesnika, Bruna Barilija, nasledila je i talenat za pisanje. Pisala je pesme, a prema rečima njene majke najviše je volela da piše na španskom jeziku. Njeni stihovi praćeni su krupnim pohvalama, njenim fotografijma, slikama i crtežima. Prvi put je svoje pesme objavila u časopisu Quadrivio 1934. godine.

Pesma na francuskom, Milena Pavlović Barili – Poezija

Njena prva samostalna izložba bila je u Beogradu 1928. godine, a sledeće godine u maju u Požarevcu. Život je provela između rodnog grada, Rima, Pariza i Njujorka u kojem je preminula.

Galerija se nalazi u ulici Voje Dulića 14, a radno vreme je od 08:00 do 15:00h, a subotom je otvorena do 16:00h, dok je nedeljom galerija zatvorena.

Nedaleko od Narodnog muzeja i galerije, u gradskom parku, nalazi se zgrada Okružnog zdanja, koja je izgrađena 1889. godine, na prostoru na kojem se nekada nalazio konak knjeginje Ljubice. Njegova specifičnost ogleda se u neverovatnoj razmeri, dekorativnim elementima i krovovima koji stvaraju utisak dvorske arhitekture. Danas se u njoj nalaze Gradska uprava grada Požarevca, Osnovni sud, Narodna biblioteka i Policijska uprava.

Tačno u centru parka, nalazi se glavni simbol grada, spomenik kneza Miloša Obrenovića, koji je postavljen u njegovu čast, jer je oslobodio Požarevac od turske vlasti u Drugom srpskom ustanku. Umetničko delo izliveno u bronzi, napravio je vajar Đorđe Jovanović, 1897. godine u Parizu.

Skulptor je predstavio kneza u stojećoj figuri, u natprirodnoj veličini, u tradicionalnoj odeći, levom rukom držeći sablju, a desnom ispruženom rukom upirujući prst u daljinu, kao da poručuje Turcima da su im svi putevi iz Požarevca otvoreni.

Kako bi ga što više prikazao realistički, Jovanović je iz muzeja pozajmio njegovo originalno odelo, a tokom vajanja je sve vreme posmatrao Milošev portret, kako bi i crte lica bile verodostojne. Njemu je pozirao najpre nagi model, kako bi se napravio akt sa svim anatomskim detaljima u odgovarajućem položaju, a onda je model pozirao sa odećom, pa je na taj način vajar mogao da se posveti obrađivanju odeće, nabora i detalja.

Skulptura je postavljena na visokom postolju, na čijoj su prednjoj strani isklesane reči koje je knez uputio turskom vojskovođi:

„Delibaša, carski delijo,
ti imaš kud i na drugu stranu,
ja nemam kuda, nego tuda,
pa u život ili smrt.“

Ako planirate da posetite Požarevac, nemojte da zaobiđete najlepši i najznačajiniji park ovog grada. Spomen park Čačalica nalazi se na oko 20 minuta hoda od centra grada. U šetnji do parka, uživaćete u maloj izložbi predivno naslikanih murala. Motivi koji su predstavljeni na ovim velikim zidnim površinama, jesu biljke, životinje, ljudi kao i sve ono što simboliše ovaj grad. A da li bi ikada pomislili da se baš iza ovih zidina nalazi ženski kazneno popravni zavod, koji je jedini u Srbiji.

Detaljnije o ovom parku možete da pogledate u tekstu Spomen park Čačalica: Zvezda među zvezdama

Ono po čemu je Požarevac veoma poseban, jeste njegova bogata okolina. Na 30 minuta vožnje kolima, nalazi se veštačko Srebrno jezero, koje je veoma popularno kao destinacija za odmor i ribolov. Ovde se nalaze nekoliko restorana, hotel, aqua park kao i mnogobrojne vikendice, u kojima posetioci rado kampuju tokom cele godine. Nemojte propustiti da obiđete Golubački grad i njegovo utvrđenje, koje je smešteno u Nacionalnom parku Đerdap, zatim u blizini Starog Kostolca, arheološko nalazište i nekadašnji rimski grad Viminacijum, kao i nekoliko manastira u u blizini Požarevca, Rukumija, Zaova i Nimnik.

Pišite mi da li ste posetili Požarevac do sada i šta vam se najviše dopalo?! Do sledećeg teksta, šaljem vam veliki pozdrav! 🙂

 

Napomena: Sve fotografije su autorske i ne mogu se preuzimati bez dozvole.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s